Tafelmanieren en kleine kinderen: een onmogelijke combinatie ?

In elk familiealbum kom je ze tegen: foto’s waarop de baby des huize pronkt met een gezicht vol pudding, fruitpap of aardappelpuree. Grappig voor de één, minder voor de ander…

Voor de meeste verre verwanten is het altijd weer een kostelijk zicht: ukken met een snoet en kleren vol, pakweg, spaghetti saus. Voor mama en papa is het soms minder leuk om vast te stellen dat hun kroost aan tafel het meest onwaarschijnlijke gedrag vertoont. Als baby pas leert een lepeltje vast te houden, is “enig gemors” uiteraard begrijpelijk maar wat doe je met een peuter die het systematisch nodig acht zijn tomatensoep over het tafelkleed te verspreiden ?

Begin bij jezelf

Wat kan je qua tafelmanieren eigenlijk verwachten van een kind van een jaar ? En van een kind van drie jaar ? Helaas bestaat er niet zoiets als de grote gids der tafelmanieren die maand na maand haarfijn uiteenzet wanneer je uk leert met mes en vork eten, wanneer hij leert rechtop zitten aan tafel en zo verder. Laat je echter niet gek maken door collega-ouders die een leeftijdsgenootje van je kind hebben rondlopen, dat probleemloos blijkt een vis te kunnen fileren, terwijl jouw zoon of dochter amper een soeplepel kan hanteren. Kinderen aanvaardbaar tafelgedrag aanleren is een hoogst individuele zaak die ondermeer afhangt van de leeftijd van je kind. Maar ook hier geldt: kinderen doen grotendeels wat hen geleerd wordt. En goede tafelmanieren beginnen dus bij … jezelf. Van een baby of een kleine peuter kan je nog niet verlangen dat hij met een rechte rug aan tafel zit, netjes met de mond toe eet, langzaam kauwt of nog, zijn ellebogen van het tafelblad weg houdt terwijl hij zijn aardappelen binnenwerkt. Voor jonge kinderen is het al een hele opgave om flink aan tafel te blijven zitten tot ook mama en papa gedaan hebben met eten, zonder daarbij in woedeaanvallen te ontsteken. Als je je kind wil leren aan tafel blijven zitten, is het vanzelfsprekend onontbeerlijk dat je je zelf ook aan deze regels houdt. Loop dus niet van tafel weg vooraleer de rest van het gezin gedaan heeft. Ook TV kijken tijdens het eten (of erger nog: met het bord op de schoot voor de kijkbuis gaan hangen) is uit den boze. Zorg voor een gezellige sfeer aan tafel. Wie van de dagelijkse maaltijden gebruik maakt om zijn gal te spuwen over de wereldpolitiek riskeert dat zijn kinderen het niet echt fijn zullen vinden om veel tijd door te brengen met een bord voor de neus terwijl ze voor de zoveelste keer mama’s of papa’s gezeur moeten aanhoren.

Positieve aanpak

Ook bij het aanleren van tafelmanieren is positieve bekrachtiging een juiste aanpak. Wie zijn kind prijst als het netjes eet, mag ook in de toekomst correct tafelgedrag verwachten. Bovendien moet het eten een aangename gebeurtenis zijn die het kind uitnodigt om nieuwe smaken te ontdekken. Tracht daarbij je kind zoveel mogelijk (gezonde) variatie aan te bieden zodat het ook iets anders leert eten dan typische “kindergerechten” als spaghetti of vol-au-vent met frietjes. Uiteraard betekent dit ook dat je als ouder eet wat de pot schaft. Als je laat blijken dat je zelf niets lust, kan je onmogelijk verwachten dat je uk dat wel doet ! Uren doorbomen over wat je wel en niet lust, is dan ook geen goed idee met receptieve kinderoortjes in de buurt !Wat doe je dan als je kind systematisch iets weigert te eten ? Ik herinner me zelf hoe ik zowel thuis als in de school een hele tijd aan tafel moest blijven nazitten omdat ik mijn vlees niet helemaal had opgegeten. Als kind walgde ik van alles wat maar enigszins op vet leek en een wit streepje in een rode biefstuk was al voldoende om dankbaar mijn bord opzij te schuiven. De aanpak waarbij ik in school tijdens de speeltijd met mijn bord in de klas moest gaan zitten tot mijn kalfslapje binnengewerkt was, sorteerde alvast geen effect. Het is steeds blijven liggen. Wellicht is een betere aanpak dan ook het zoeken van de gulden middenweg tussen het aanvaarden van de voorkeuren van je eigen kind en een consequente aanpak waarbij je je kind een open houding aanleert tegenover diverse soorten van voeding. Bovendien: doet verandering van spijs niet eten ?

Apenstreken

Naarmate je peuter ouder wordt, zal je op een bepaald moment merken dat het lijkt alsof de tafelmanieren die hij of zij op heel jonge leeftijd aanleerde, plots helemaal vergeten zijn. Terwijl je peuter zes maanden eerder flink alleen met een lepel pudding kon eten, lijkt het alsof hij teruggevallen is in een neanderthaler stadium waarin steevast de helft van de pudding op de vloer belandt. De kans is zeer groot dat dit morsen deel uitmaakt van het pesterige “ik ga even kijken hoever ik kan gaan” gedrag dat opgroeiende peuters kenmerkt. Of je kind in deze fase zit of nog jonger is, van zodra je merkt dat hij of zij opzettelijk eten morst dien je in te grijpen. Indien je dat niet doet en telkens aandacht aan je uk schenkt als hij dergelijk gedrag vertoont, zal dit hem alleen maar aanmoedigen om verder te doen. Wanneer je kind daar verstandelijk toe in staat is (bijvoorbeeld als hij begint te praten) kan je een stapje verder gaan in het aanleren van tafelmanieren. Wees ook dan consequent in het zelf toepassen van wat je je kind aanleert. En bedenk dit: je kind hoeft heus niet te eten als de al te deftig opgevoede jongelui die je wel eens ziet opdraven in Britse TV series die zich in het Victoriaanse tijdperk afspelen. Samen tafelen moet naast een levensnoodzakelijke bezigheid immers in de eerste plaats een uitstekende gelegenheid zijn om gezellig met het hele gezin samen te zijn en te genieten.Smakelijk. Anne Hellemans

Wanneer u gaat eten, dekt u dan 'gezellig' de tafel?
ja
nee